Çerçeve yasanın temmuz sonunda yasalaşması bekleniyor

İktidarın “Terörsüz Türkiye”, DEM Parti’nin ise “Barış ve Demokratik Toplum” olarak tanımladığı yeni çözüm sürecinde gözler Temmuz ayına çevrildi. Sürecin hukuki zeminini oluşturması planlanan çerçeve yasanın, TBMM tatile girmeden Meclis gündemine taşınması bekleniyor. AK Parti ve MHP kulislerinde, teklifin 7-8 Temmuz’daki NATO Zirvesi’nin ardından TBMM Başkanlığı’na sunulabileceği konuşuluyor. Takvimin işlemesi halinde düzenlemenin Temmuz sonuna kadar komisyondan ve Genel Kurul’dan geçerek yasalaşabileceği değerlendiriliyor. BBC Türkçe’nin AK Parti kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, 10-11 maddeden oluşması planlanan yasa süreli olacak. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi ise PKK’nın silah bıraktığının resmi olarak teyit edilmesi ve bunun sahada tespit edilmesi şartına bağlanacak. Teklifin başlığının, “PKK-KCK terör örgütünün feshi, silah bırakması ve hukuki varlığının sona erdirilmesine ilişkin kanun teklifi” benzeri bir ifadeyle Meclis’e sunulabileceği belirtiliyor. Örgüt adının başlıkta yer almaması halinde dahi, yasa metninin amaç ve kapsam maddelerinde açık biçimde tanımlanması bekleniyor. Süreci hızlandıran trafik Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Mayıs’ta yaptığı “Hayırlı işlerde çabuk olunmalı” açıklaması ve 9 Haziran’daki Milli Güvenlik Kurulu toplantısında sürecin “devlet vizyonu” olarak tanımlanması, Ankara’daki temasları hızlandırdı. İktidar bloğu ile DEM Parti arasında hem doğrudan görüşmelerin hem de arka kanal diplomasisinin yürütüldüğü belirtiliyor. CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun 17 Haziran’da MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüşmesi, ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un Cumhurbaşkanı Erdoğan’la bir araya gelmesi de sürecin dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de son açıklamalarında, örgütün silah bırakmasına bağlı olarak devreye girecek yasal çerçevenin değerlendirme aşamasına geldiğini söylemişti. “Henüz tatmin edici noktada değil” AK Parti kaynakları, İran-İsrail gerilimi ve Suriye’deki gelişmelerin silah bırakma sürecini bir dönem yavaşlattığını ifade ediyor. Buna karşın, bölgesel gelişmelerin beklendiği gibi sonuçlanmamasının süreci yeniden hızlandırabileceği görüşü dile getiriliyor. Güvenlik birimlerinden gelen saha bilgilerine göre Zap-Metina hattındaki bazı alanlarda boşaltmalar yaşandı. Gara, Hakurk ve Kandil kırsalında da kısmi geri çekilmelerin olduğu belirtiliyor. Ancak iktidar kaynakları, mevcut tabloyu henüz yeterli görmüyor. Örgütün insan gücü ve lojistik kapasitesi dikkate alındığında, sembolik silah bırakma görüntülerinin ve sınırlı çekilmelerin kalıcı bir tasfiye için yeterli olmadığı vurgulanıyor. Bir AK Parti yöneticisi, silah bırakmanın kalıcı hale geldiğinin söylenebilmesi için “daha somut ve doğrulanabilir bir tabloya” ihtiyaç olduğunu belirtiyor. Yasada hangi başlıklar yer alacak? Taslağın; amaç, kapsam ve tanım maddelerinin yanı sıra silah bırakan örgüt mensuplarının hukuki statüsünü düzenlemesi bekleniyor. Öne çıkan başlıklar şöyle: - Örgütün feshi ve silah bırakmasının nasıl teyit edileceği,- Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin nasıl yürütüleceği,- Cezaevindeki hükümlülerin durumunun hangi kriterlerle ele alınacağı,- Türkiye’ye dönecek örgüt üyelerinin hangi koşullarda düzenlemeden yararlanacağı,- Düzenlemenin yürürlük süresi ve uygulama takvimi. AK Parti kaynaklarına göre, Türkiye’ye dönüş için tanınacak sürenin bir yıl olması planlanıyor. Bu süre içinde dönen kişilerin, belirli şartları karşılamaları halinde yasal düzenlemeden yararlanması öngörülüyor. Beş yıl siyaset yasağı, yöneticilere ilk aşamada dönüş yok DEM Parti’nin, Türkiye’ye dönen örgüt mensuplarına siyaset yapma imkânı tanınmasını istediği belirtiliyor. Ancak AK Parti ve MHP’nin bu talebe sıcak bakmadığı ifade ediliyor. Taslağa göre, suça karışmamış örgüt üyeleri için ilk aşamada dönüş ve hukuki statü imkânı sağlanacak. Ancak bu kişilere belirli bir süre adli kontrol uygulanması ve beş yıl boyunca siyaset yasağı getirilmesi planlanıyor. Örgüt yöneticilerinin Türkiye’ye dönüşüne ilişkin bir düzenlemenin ise ilk pakette yer alması beklenmiyor. İktidar kaynakları, ilerleyen dönemde ceza mevzuatı ve infaz düzenlemelerinde yapılabilecek değişikliklerle bazı hükümlülerin durumunun yeniden değerlendirilebileceğini belirtiyor. Hedef Temmuz sonu AK Parti kulislerinde, teklifin 10-11 Temmuz civarında TBMM’ye sunulması halinde ay sonuna kadar yasalaşabileceği görüşü öne çıkıyor. Düzenlemenin kısa ve teknik bir teklif olması nedeniyle komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinin hızlı tamamlanabileceği hesaplanıyor. Ancak nihai takvimin, sahadaki gelişmelere ve silah bırakma sürecinin doğrulanmasına bağlı olduğu vurgulanıyor. İktidar, yasanın yürürlüğünü doğrudan bu şartlara bağlayarak süreci aşamalı biçimde ilerletmeyi planlıyor. Öcalan’a yeni statü yok, koşullar gündemde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan için “Barış Süreci ve Siyasallaşma Koordinatörlüğü” statüsü önerisi de Ankara kulislerinde tartışılıyor. Ancak AK Parti’nin bu öneriye mesafeli olduğu aktarılıyor. İktidar kaynakları, Öcalan’ın mevcut durumda İmralı’da hükümlü statüsünde bulunduğunu ve statü değişikliğinin ayrı bir hukuki süreç gerektirdiğini belirtiyor. Çerçeve yasada af niteliğinde bir düzenlemeye yer verilmeyeceği ifade ediliyor. Buna karşılık, mevcut infaz rejimi çerçevesinde cezaevi koşullarında değişiklik yapılabileceği; gazeteciler, akademisyenler ve farklı toplumsal kesimlerle görüşmelerine izin verilmesinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.