OMÜ’de geliştirilen yerli üzüm projesiyle hedef: İlaçsız yetişen çekirdeksiz ve kokulu üzüm

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Köse, TÜBİTAK destekli proje kapsamında Karadeniz Bölgesi’nin kokulu üzümlerini çekirdeksiz çeşitlerle melezleyerek külleme ve mildiyö gibi hastalıklara dayanıklı, ilaçlama yapılmadan yetiştirilebilecek yeni üzüm çeşitleri geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Proje kapsamında salamuralık yaprak üretimine uygun çeşitlerin de elde edilmesinin hedeflendiğini belirten Köse, ıslah çalışmalarının minimum 15 yıllık bir süreç gerektirdiğini ifade etti.

OMÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Köse, yürütülen proje kapsamında Karadeniz Bölgesi’nde yetişen kokulu üzümler ile çekirdeksiz üzüm çeşitlerini melezleyerek hastalıklara dayanıklı, çekirdeksiz ve ilaçlama yapılmadan yetiştirilebilecek yeni üzüm çeşitleri geliştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Projeye ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Bülent Köse, Karadeniz Bölgesi’ne özgü kokulu üzüm çeşitlerinin genetik olarak hastalıklara dayanıklı olduğunu, bu özelliklerinden yararlanarak yeni nesil üzüm çeşitleri üzerinde çalıştıklarını söyledi.

"Çekirdeksiz üzüm çeşitleri geliştiriyoruz"

2016 yılında Prof. Dr. Hüseyin Çelik tarafından tescil edilen iki kokulu üzüm çeşidini kullandıklarını belirten Köse, "Bu kapsamda, 2016 yılında Prof. Dr. Hüseyin Çelik hocamız tarafından tescil edilmiş olan iki adet kokulu üzüm çeşidini kullanarak, bunları çekirdeksiz üzümlerle melezleyip külleme, mildiyö gibi mantari hastalıklara karşı ilaçlama yapılmadan yetiştirilebilecek çekirdeksiz üzüm çeşitleri geliştiriyoruz" dedi.

"Ticari çeşitleri belirleyip tescil çalışmaları yapacağız"

Melezleme çalışmalarına 2023 yılında başladıklarını ifade eden Köse, "Bitkilerimiz şu anda üçüncü yılı içerisindedir. Önümüzdeki yıllarda yavaş yavaş meyve özelliklerini görmeye başlayacağız. Meyve özelliklerini gördükten sonra da ticari çeşit özelliği taşıyan adayları belirleyerek onları çoğaltıp tescil çalışmalarına devam edeceğiz. Islah çalışmaları uzun süreçli bir yolculuktur. Minimum 15 yıl süren bir serüven gibi düşünmek lazım" diye konuştu.

"Salamuralık yaprakta ilaç kalıntısı riskini azaltmayı hedefliyoruz"

Projede salamuralık yaprak üretimine yönelik çeşitlerin de geliştirildiğini dile getiren Köse, "Bu projede ayrıca önemli çıktılardan bir tanesi de salamuralık yaprak yetiştiriciliğidir. Yapraklık dediğimiz çeşit adaylarımız da ortaya çıkmak üzeredir. Özellikle yaptığımız incelemelerde çok iyi yaprak özelliklerine sahip, aynı zamanda mantari hastalıklara çok dayanıklı, ilaçlama yapılmadan yetiştirilebilen üzüm çeşitlerini de üreticimizin, çiftçimizin hizmetine sunmayı amaçlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Salamuralık yaprak üretiminde tarımsal ilaç kalıntısının önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Köse, üzüm yetiştiriciliğinde külleme ve mildiyö hastalıklarına karşı koruyucu ilaçlamanın zorunlu olduğunu belirtti.

"Hem girdiler azaltılacak hem de dışarıya verilen döviz içeride kalacak"

Proje sonunda geliştirilecek çeşitlerin hem üretici hem de tüketici açısından önemli kazanımlar sağlayacağını vurgulayan Köse, "Proje sonlandığında ya da proje kapsamında geliştirdiğimiz çeşit adayları ortaya çıktığında, insanlarımız ilaç bulaşmamış üzümleri tüketebilecekler. Bu sayede hem girdilerin azaltılması hem de dışarıya verilen dövizin içeride kalması yönünde bizim için çok önemli bir adım atılmış olacaktır" açıklamasında bulundu.