İstanbul’un tarihi noktalarından Karaköy’de yer alan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, 68 yıl önce yıkılmasının ardından ihya edilerek yeniden ibadete açılmaya hazırlanıyor. Uzun yıllar önce yıkılıp, arazisi boş kalan camide, mülkiyetin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçmesiyle birlikte inşaat çalışmaları başlandı.
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii yıkılmasının üzerinden 68 yıl sonra 6 ay önce yapılan ihale ile orijinalindeki gibi yeniden inşa ediliyor. 1903 yılında II. Abdülhamid döneminde bugünkü formuna kavuşan cami, Art Nouveau tarzında İtalyan mimar Romano Dranco tarafından yeniden inşa edildi. 1958 yılında yıkılan ve dönemin en süslemeli yapılarından biri olarak bilinen cami, uzun yıllar ihya edilmeyi bekledi. 2020 yılında alınan ihya kararıyla birlikte süreç başlatılırken, mülkiyete ilişkin hukuki sürecin tamamlanmasının ardından alan tamamen Vakıflar’a devredildi. Bu gelişmenin ardından caminin ince işçiliğiyle öne çıkan bir sanat eseri niteliğindeki cami, özgün mimarisine sadık kalınarak birebir yeniden inşa ediliyor. Yeniden inşası tek elden yürütülmeye başlandı. Yeniden inşa çalışmalarının Vakıflar İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, caminin yıkıldığı yerde ve aynı proje esas alınarak yeniden inşa edildiği öğrenildi. Vakıfların inşaat ihalesini gerçekleştirdiği ve çalışmaları hızlandırdığı belirtildi. Dron ile kaydedilen görüntülerde, caminin çelik konstrüksiyon iskeletinin hızla yükseldiği ve sahada yoğun bir çalışma yürütüldüğü görüldü.
"Karaköy’ün en tezyinatlı camisi"
Araştırmacı yazar Tolga Saçıkara yaptığı açıklamada, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii’nin Osmanlı’nın son dönem mimarisinin en dikkat çekici eserlerinden biri olduğunu belirterek, "Karaköy’deki Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Camii, 17. yüzyıl eseri bir camimiz. 1903 yılında Abdülhamid Han bu haliyle yaptırıyor. Dönem içerisinde farklı yıkımlar geçirmiş. İtalyan bir mimara yaptırılıyor, Romano Dranco diye bir isim. Art Nouveau tarzında bir şekliyle inşa ediliyor. 1958 yılına kadar Karaköy’ün en tezyinatlı camisi olarak biliniyor. Şevket Eygi’nin ‘Cami Kıyımı’ kitabında da bu durumdan bahsediliyor. Adeta biblo gibi bir eserdi" dedi.
"Orjinal parçaları denizin dibinde"
Saçıkkara, caminin yeniden ihya sürecine ilişkin ise "Aslında, 1958 yılında caminin sökülüp Kınalıada’ya taşınması planlanıyor. Ancak taşınma sırasında geminin batmasıyla birlikte birçok parçası Boğaz’ın sularına gömülüyor. Sadece iki parçalık bir kısmı kurtarılıyor. Uzun süredir ihyası bekleniyordu. 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle tekrar ihya kararı alındı. Süreç içerisinde hukuki aşamalar yaşandı ve yaklaşık 5 yılın ardından caminin yeniden yapılmasının önü açıldı. O dönemde mülkiyetin bir kısmı farklı kurumlara aitti, bugün ise tamamen Vakıflara geçmiş durumda. Yeniden inşa süreci de bu şekilde başladı" ifadelerini kullandı.
Ramazan ayında açılması planlanıyor
Vakıflardan alınan bilgilere göre caminin aslına uygun şekilde, özgün mimarisine sadık kalınarak inşa edildiği ve önümüzdeki Ramazan ayında ibadete açılmasının planlandığı ifade edildi.
