Ayı saldırılarından yola çıktı, insan ile bozayı çatışmasını bilimsel yöntemle çözecekler

Kırıkkale Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü 3. sınıf öğrencisi Şeyma Nur Karabekir, çocukluğunda tanıklık ettiği ayı saldırılarından yola çıkarak hazırladığı bilimsel projeyle insan-bozayı çatışmasını bitirmeyi hedefliyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen proje kapsamında Batı Karadeniz ormanlarında saha çalışmaları başladı.

Kastamonu’nun Ortaköy ilçesinde büyüyen Karabekir, ayıların yerleşim yerlerine inerek arı kovanlarına ve mezarlıklara zarar vermesine çocukluk yıllarında bizzat tanık oldu. Üniversite eğitimine başladıktan sonra bu soruna kalıcı bir çözüm bulmak isteyen Karabekir, Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nursel Baydemir’in danışmanlığında "İnsan-Bozayı Çatışması" konulu bir araştırma hazırladı. Hazırlanan proje, TÜBİTAK "2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı" ve Kırıkkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) koordinasyonunca desteklenmeye değer bulundu.

Proje ekibi, saha çalışmaları kapsamında Zonguldak, Karabük, Bartın, Kastamonu ve Sinop’ta geniş çaplı tarama faaliyetleri yürütecek. Ormanlık alanlara kurulacak fotokapanlar ve yapılacak dışkı analizleriyle boz ayıların beslenme alışkanlıkları ile yerleşim yerlerine inme nedenleri bilimsel verilerle kayıt altına alınacak.

"Hem köylünün ekonomisi hem de ayıların sağlığı korunacak"

Projenin yürütücülüğünü üstlenen Şeyma Nur Karabekir, hem yaban hayatını hem de bölge halkını korumayı amaçladıklarını belirterek sürece ilişkin şu bilgileri verdi:

"İnsanla ayı karşı karşıya geldiğinde neden sorunlar ortaya çıkıyor ve nasıl çözümler sunabiliriz, bunlar üzerine çalışıyoruz. Fotokapanlarla ayıların köye iniş nedenlerini, dışkı analizleriyle ise beslenme alışkanlıklarını tespit edeceğiz. Böylece köylülerin tarımsal faaliyetleri ekonomik açıdan, ayıların ise sağlığı korunmuş olacak. Çalışma sonucunda yöre halkıyla da görüşerek onları bilinçlendirmeyi; hayvanı korkutmaya yönelik yanlış eylemlerin önüne geçerek hem yaban hayatını hem de köy halkını korumayı hedefliyoruz."

"Çatışmanın temel nedeni habitat tahribatı"

İnsan-yaban hayatı çatışmasının temelinde doğanın tahrip edilmesinin yattığını vurgulayan Proje Danışmanı Prof. Dr. Nursel Baydemir ise şunları kaydetti:

"Ayıların yayılış gösterdiği alanlarda sürekli bir çatışma yaşanıyor. Yaşam alanları tahrip edilen ve habitatı parçalanan ayılar, mecburen yakın buldukları köylerde tarlalara ve kovanlara zarar vererek insanları ekonomik yönden etkiliyor. Amacımız, mevcut ekolojik çalışmalara ilave olarak bu çatışmanın nedenlerini ve zamanlamasını araştırmak. Zonguldak’tan başlattığımız çalışmalarla hem ayı popülasyonunu korumayı hem de insanların ekonomik kayıplarını önleyerek bölge halkını rahata erdirmeyi amaçlıyoruz."