Bayburt’un tescilli ehramı oyuncak bebekleri süslüyor: Kültürel miras gelecek nesillere taşınıyor

Bayburt’ta unutulmaya yüz tutan ehram dokumacılığını 12 yaşından bu yana sürdüren Sevim Ataner, kentin tescilli ehram nakışlarını farklı ürünlere taşıyarak kültürel mirası gelecek nesillere aktarıyor. Ataner’in yaklaşık 3 yıldır ehram kumaşıyla giydirdiği el yapımı bebekler ise kente gelen ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

60 yaşındaki Ataner, ehram dokuma sanatını 12 yaşında annesinden öğrendi. O tarihten bu yana ehram dokuyan Ataner, kullanım alanı daralan ehramı yeniden yaşatmak için çalışmalarını farklı ürünlerle sürdürüyor.

90’lı yıllara kadar Bayburt’ta hem dokunan hem de kullanılan ehram, teknolojinin gelişmesiyle zamanla unutulmaya yüz tuttu. Ehram dokuyanların azalmasıyla bir dönem Bayburt’ta bu sanatı sürdüren tek kişi olan Ataner, "90’lı, 95’li yıllara kadar ehramı sadece dış giysi olarak kullanıyorduk. Teknolojinin gelişmesiyle unutulmaya yüz tuttu. Dokuyanlar bitmişti. Bayburt’ta sadece ben kalmıştım" dedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığının fuarlarına katılarak kendisini geliştiren Ataner, burada edindiği fikirlerle ehramın kullanım alanını genişletti. Ehram kumaşından çanta, şal, atkı, takı ve yatak örtüsünün yanı sıra çeşitli hediyelik ürünler hazırlamaya başlayan Ataner, "Fuarlardan fikir edinerek, bilgi alarak ehramdan neler yapabilirim diye düşündüm. Turizme yönelik hediyelik ürünler ne yapabilirim düşüncesiyle çanta yaptım, şal yaptım, atkı yaptım, yatak örtüsü yaptım. Nakışlarımızdan kolyeler yaptım" ifadelerini kullandı.

Ehramdan bebeklere

Ehramın geleneksel olarak örtünme amacıyla kullanılan yün kumaş olduğunu ifade eden Ataner, yaklaşık 3 yıldır ise el yapımı bebekleri ehram kumaşıyla giydiriyor. Bin 200 liradan satışa sunulan bebekler, ehramın farklı nakış ve motifleriyle süslenerek hediyelik ürüne dönüştürülüyor.

Bebeklerin de el emeğiyle hazırlandığını ve naylon olmadığını vurgulayan Ataner, "Bebeklerimiz de el emeği, el yapımı ürünler, naylon bebek değil. Turizme yönelik hediyelik ürünler üretmeye çalışıyorum" dedi.

Tescilli ehram nakışı farklı ürünlerde kullanılıyor

Ehramın Bayburt Üniversitesi tarafından tescillenerek ’Bayburt Ehramı’ adıyla coğrafi işaret aldığını belirten Ataner, geleneksel nakışları takı tasarımlarında da kullanıyor. Ehram nakışlarından kolyeler hazırlayan Ataner, ürünlerini özellikle genç kızlara yönelik hediyelik eşyalara dönüştürüyor.

"Ben de ehramımızı değerlendirerek genç kızlarımıza kolye yapmaya çalıştım" ifadelerini kullanan Ataner, ehram nakışlarını farklı ürünlerle yaşatmaya çalıştığını kaydetti.

Kadınlarla birlikte üretim yapıyor

Şingah Mahallesi’nde kadınlarla birlikte üretim yapan Ataner, ehram dokumacılığının kadınların emeğiyle de sürdürüldüğünü vurgulayarak, "Benimle beraber başka kadınlar da var; kendi mahallemde, Şingah Mahallesi’nde kadınlarla beraber çalışıyorum. Bu şekilde kültürümüzü devam ettirmeye, yaşatmaya çalışıyorum" dedi.

"Ömrüm oldukça kültürümü yaşatmaya devam edeceğim"

Gelecek nesillerin de ehram dokuma sanatına yönelmesini isteyen Ataner, "İnşallah gelecek nesiller de bu sanata yönelirler ve kültürümüzü yaşatırlar. Ömrüm oldukça, canım sağ oldukça kültürümü yaşatmaya devam edeceğim" diye konuştu.