Uzmanından uyarı: "Melatonin dost mu, düşman mı"

Edirne Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, uykusuzluk yakınması olan ve bu amaçla özellikle en az son 1 yıldır düzenli melatonin kullanan bireylerde kullanmayanlara göre kalp yetmezliği görülme sıklığının daha yüksek olduğunun ortaya çıktığını söyledi.

Almanya’da gerçekleştirilen geniş çaplı bir araştırma, uyku düzenleyici olarak yaygın biçimde kullanılan melatonine ilişkin çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Yapılan araştırmaya göre, uzun süreli ve özellikle 1 yılın üzerindeki düzenli melatonin kullanımının kalp yetmezliği riskini yüzde 90’a kadar artırabileceği tespit edildi. Çalışmada ayrıca, melatonin kullanan grupta kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış oranlarının da belirgin şekilde arttığına dikkat çekildi.

Kamuoyunda "doğal" ve "zararsız" bir takviye olarak bilinen melatonine ilişkin bu veriler, özellikle kalp rahatsızlığı riski taşıyan bireyler açısından yeni bir tartışma başlattı.

"130 bin kişilik veri analizi"

Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Levent Öztürk, konuya ilişkin değerlendirmesinde melatoninin 1990’lı yıllardan bu yana bilimsel olarak yoğun şekilde araştırıldığını belirtti. Tıbbi literatürde melatoninle ilgili 35 binden fazla çalışma bulunduğunu ifade eden Öztürk, molekülün antioksidan ve yaşlanma etkilerini azaltma başta olmak üzere birçok olumlu yönünün ortaya konulduğunu söyledi.

Birleşik Devletler’de yapılan geniş ölçekli bir analizde farklı bir tablo ile karşılaşıldığını aktaran Prof. Dr. Öztürk, "Uykusuzluk yakınması nedeniyle en az son 1 yıldır düzenli melatonin kullanan bireylerle kullanmayanlar karşılaştırıldı. Yaklaşık 130 bin hastanın verilerinin analiz edildiği bu çalışmada, melatonin kullanan grupta kalp yetmezliği görülme sıklığının daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Oldukça güçlü bir veri seti ancak kesitsel bir çalışma olduğu için neden-sonuç ilişkisi kuramayız" ifadelerine yer verdi.

"Ölüm oranı 2 kat, hastaneye başvuru 3 kat fazla"

Son 1 yıldır düzenli melatonin kullananlarda tüm nedenlere bağlı ölüm oranı kullanmayanlara kıyasla 2 kat daha fazla görüldüğünü belirten Prof. Dr. Öztürk, yeni kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye başvuru oranının ise yaklaşık 3 kat daha fazla olduğunu ifade etti.

Melatonin grubunda kalp yetmezliği oranının yüzde 19 civarındayken, kullanmayan grupta bu oranın yüzde 6,5 seviyelerinde olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Öztürk, bu sonuçların melatoninin son derece güvenli ve rahatlıkla kullanılabilir bir molekül olduğu yönündeki algıya gölge düşürdüğünü ifade etti.

Melatoninin bazı ülkelerde reçeteye tabi olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Öztürk, İngiltere’de bu uygulamanın geçerli olduğunu belirtti. Türkiye dahil birçok ülkede ise melatoninin reçetesiz temin edilebildiğine değinen Prof. Dr. Öztürk, "Böylece sırf yararlı etkileri göz önüne alınarak da herhangi bir hastalığı olmayan bireylerde doktor önerisi olmadan melatonin kullanımına yönelebiliyorlar. Bunun orta uzun vadede olumsuz etkilerinin olabileceği şüphesi var artık. Doktor kontrolü ve önerisi olmadan melatonin de olsa kullanmamakta yarar var. Melatoninin uzun dönem takibini gerektiren bir durumla karşı karşıya kaldık diyebiliriz" ifadelerine yer verdi.