Konya Havzası’nda giderek artan obruk tehlikesine ilişkin yürütülen kapsamlı araştırma, obrukların oluşum dinamiklerine ve riskli bölgelerin belirlenmesine yönelik önemli veriler ortaya koydu.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Esra Tunçel Gökkaya, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Ergin Gökkaya ve İspanya Zaragoza Üniversitesi’nden Prof. Francisco Gutiérrez-Santolalla tarafından gerçekleştirilen çalışma, uluslararası Q1 kategorisindeki Engineering Geology dergisinde yayımlandı.
KONYA HAVZASI’NDAKİ OBRUKLAR İNCELENDİ
Yaklaşık 50 bin kilometrekarelik Konya Havzası’nı kapsayan araştırmada, bölgede geçmişten günümüze oluşan obruklara ilişkin kapsamlı bir envanter oluşturuldu.
Araştırmada farklı dönemlere ait hava fotoğrafları, uydu görüntüleri, haritalar ve arazi verileri birlikte değerlendirildi. Obrukların konumları, oluşum zamanları ve fiziksel özellikleri incelenerek hangi bölgelerde ve hangi koşullarda meydana geldikleri araştırıldı.
Çalışmada ayrıca obruk oluşum sıklığının zaman içerisindeki değişimi ile jeolojik, hidrojeolojik ve insan kaynaklı faktörlerin oluşumlar üzerindeki etkileri değerlendirildi.
RİSKLİ ALANLAR ÖNCEDEN BELİRLENEBİLECEK
Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri, obruk tehlikesinin yalnızca mevcut oluşumlar üzerinden değil, zaman içerisindeki değişimiyle birlikte ele alınması oldu.
Elde edilen verilerin, gelecekte obruk oluşma ihtimali yüksek bölgelerin önceden belirlenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Çalışmanın, güvenli arazi kullanımının planlanması ve özellikle yapılaşma kararlarının bilimsel verilere dayandırılması açısından da önemli bir kaynak oluşturabileceği belirtiliyor.
Riskli bölgelerde gerçekleştirilecek ayrıntılı jeoteknik çalışmaların yanı sıra yapıların obruk tehlikesine karşı daha güvenli tasarlanması ve kritik altyapıların korunması konusunda da araştırmadan yararlanılabileceği ifade edildi.
TOPLUM GÜVENLİĞİNE KATKI SAĞLAYACAK
BŞEÜ Rektörü Prof. Dr. Zafer Asım Kaplancıklı, araştırmanın akademik değerinin yanı sıra toplum güvenliği ve afet risklerinin azaltılması açısından da önemli olduğunu belirtti.
Kaplancıklı, bilimsel çalışmalarla elde edilen verilerin akademik yayınlarla sınırlı kalmaması, toplum güvenliğini artıracak ve afet risklerini azaltacak karar süreçlerine aktarılması gerektiğine dikkat çekti.
KONYA KAPALI HAVZASI’NDA 739 OBRUK KAYDA GEÇTİ
AFAD’ın Ağustos 2026’da güncellenen Obruk Duyarlılık Haritası verilerine göre Konya Kapalı Havzası’nda toplam 739 obruk bulunuyor. Bu obrukların 702’si Konya sınırları içerisinde yer alıyor.
Konya’daki obrukların 380’i kuyu tipi olarak sınıflandırılırken, en fazla obruğun bulunduğu ilçe Karapınar oldu. İlçede 534 obruk kayda geçti.
Obrukların yanı sıra Cihanbeyli, Çumra, Karatay, Akören, Selçuklu, Çeltik, Sarayönü, Kadınhanı, Altınekin, Ilgın ve Ereğli ilçelerinde de obruk oluşumları tespit edildi.
Araştırmanın, Konya Havzası’ndaki obruk riskinin daha doğru değerlendirilmesine ve gelecekte gerçekleştirilecek mühendislik, arazi kullanımı ve yapılaşma planlamalarına bilimsel altyapı sağlamasına katkı sunması bekleniyor.
